• Vandaag
• Top 20
• Archief
  • Laatste woorden
  • Hoogst gewaardeerd
  • Laagst gewaardeerd
  • Woorden A-Z
• Columns
  • Late Roeping (8/21)
  • Late Roeping (7/21)
  • Late Roeping (6/21)
  • Late Roeping (5/21)
  • Late Roeping (4/21)
• Statistieken
  • Meeste inzendingen
  • Meeste Woorden v/d dag
  • Meest actieve schrijvers
  • Meest bediscussïeerde woorden
  • Alle gegeven cijfers
• Mijn Woordvandedag
  • Registreren
  • Mijn Profiel
• Informatie
  • Over de jury
  • Contact
  • RSS Syndicatie
  • Google module
  • WVDD op je mobiel!
• Abonnementen
  • WVDD in je mail
  • WVDD op je mobiel

 Het woord van vrijdag 12 maart 2010

6,1

stem 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1

Macadam

ma - ca` dam de -woord (mannelijk) & het -woord steenslag (klein gestoten granietkiezel of kalksteen) voor het verharden van wegen, genoemd naar de Schotse ingenieur J.L. MacAdam (1756-1836)

LED Verlichting iets voor uw?

Energiezuinig, dus goed voor het milieu en uw portemonnee!

Bestel nu en ontvang 10% korting! Gebruik 'WVDD' als voucher code bij uw bestelling.

Trendy LED toepassingen

Bijvoorbeeld deze LED douchekop, produceert een gekleurde waterstraal afhankelijk van de temperatuur

5 reacties

stevelvrouw schreef op vrijdag 12 maart 2010 om 00:15

als nederlandse ken ik het niet, maar ik weet dat het in vlamingen wordt gebruikt. en als je het dan hoort dan zou je nooit raden dat het schots is. maar als je dat eenmaal weet is het woord mooi, volgens mij

Arnoldho schreef op vrijdag 12 maart 2010 om 00:37

Nooit van gehoord, wel leuk.

Eigenheimer schreef op vrijdag 12 maart 2010 om 00:40

Welnu, een eponiem! Ze zijn in onze taal redelijk zeldzaam (we hadden de nansenpas overigens in januari nog). Een fikse tijd geleden alweer las ik in De Pers (‘gratis, maar niet goedkoop’) een rubriek van Van Dale (één van de betere samenwerkingsverbanden) over de brailleboycot. Dat was natuurlijk een volstrekt gezochte samenstelling, maar wel één die uit twee eponiemen bestaat.

Toevoeging. Grappenmaker die ik daar ben: ik had de opmerking over dat dubbele eponiem al eens geplaatst.

carneool schreef op vrijdag 12 maart 2010 om 10:01

Dit woord is in België heel gekend. Het wordt ook volledig vernederlandst uitgesproken. Misschien is het woord meer gekend door wie iets ouder is dan door de jongeren. Macadam wordt immers voor zover ik weet nu niet meer gebruikt als nieuwe wegverharding. Dit was evenwel de wegverharding, die gebruikt werd voor de eerste snelwegen. Zo bijvoorbeeld het tracé van de A10/E40 die doorheen Affligem loopt, het dorp waar ik opgroeide, en dat nog steeds mijn heimat is. Dit gedeelte van de E40 werd aangelegd, tenminste de uiteindelijke wegverharding, ergens midden de jaren vijftig. Hiervoor werd macadam gebruikt, ook voor gewone straten, voor regionale wegen. Het was de meest solide en stevige straatbedekking en jaren is dat zo gebleven. Met alle technische hoogstandjes van nu hebben ze nog steeds geen wegverharding gevonden die niet na 1 of 2 jaren moet vervangen worden of minstens opgelapt. Macadam is jaren goed gebleken, maar werd uiteindelijk ook stuk gereden door het steeds toenemender zware verkeer.

Macadam ken ik dus al minstens 50 jaar, zijn uitvinder al 45 jaar. Het is daardoor voor mij een gewoon woord, maar een eponiem blijft nog steeds mooi. Een uitgebreide, maar nog onvolledige lijst van eponiemen vind je op http://wikipedia.org/wiki/Lijst_van_eponiemen

Jaap, reageer je nog even op mijn laatste vraag van gisteren?

Jaap B schreef op vrijdag 12 maart 2010 om 14:50

Toen de Schotse ingenieur McAdam in 1834 een nieuw soort wegverharding bedacht, bestonden er nauwelijks motorvoertuigen. Zijn vinding was een wegverharding die uit drie lagen bestond: eerst een grove steenslag en vervolgens werden daar twee lagen grind op aangebracht. Met toevoeging van water werden deze fijnere korrels erin gewalst, waardoor een voor die tijd zeer harde structuur ontstond.
Met de komst van zwaardere voertuigen ontstond echter spoorvorming. De toch wel losse, ongebonden structuur van het verharde wegdek was daar debet aan. Er ontstond veel schade aan de weg en... aan de voertuigen door het opspattend grind. Nog enige tijd werd er een verbetering aangebracht door de toplaag te vermengen met teer; het zogenaamde tarmac (tar+macadam). Met de opkomst van de auto werd het echter al spoedig verdrongen door het asfalt, afkomstig van asfaltpoelen uit o.a. Trinidad en Israël. Vooral door het laatste land en door het bindend element werd asfalt vroeger ook wel jodenlijm genoemd. Tegenwoordig worden aardolieproducten gebruikt als bindelement.
Het woord macadam is in Nederlands nauwelijks gebruikt, maar het is in het Vlaanderen van na de oorlog een soortnaam geworden voor verharde wegen. Je spreek het uit als maacaadàm, met de klemtoon op de laatste lettergreep. Volgens mij wordt de macadamtechniek tegenwoordig juist weer regelmatig toegepast als ondergrond voor klinkerwegen, waarvan de straatstenen met de platte kant op de ondergrond worden geplaatst.