• Vandaag
• Top 20
• Archief
  • Laatste woorden
  • Hoogst gewaardeerd
  • Laagst gewaardeerd
  • Woorden A-Z
• Columns
  • Late Roeping (7/21)
  • Late Roeping (6/21)
  • Late Roeping (5/21)
  • Late Roeping (4/21)
  • Late Roeping (3/21)
• Statistieken
  • Meeste inzendingen
  • Meeste Woorden v/d dag
  • Meest actieve schrijvers
  • Meest bediscussïeerde woorden
  • Alle gegeven cijfers
• Mijn Woordvandedag
  • Registreren
  • Mijn Profiel
• Informatie
  • Over de jury
  • Contact
  • RSS Syndicatie
  • Google module
  • WVDD op je mobiel!
• Abonnementen
  • WVDD in je mail
  • WVDD op je mobiel

 Het woord van donderdag 11 maart 2010

8,0

stem 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1

Lapsus

vergissing, verspreking, fout, misslag, schrijffout, abuis, erratum

LED Verlichting iets voor uw?

Energiezuinig, dus goed voor het milieu en uw portemonnee!

Bestel nu en ontvang 10% korting! Gebruik 'WVDD' als voucher code bij uw bestelling.

Trendy LED toepassingen

Bijvoorbeeld deze LED douchekop, produceert een gekleurde waterstraal afhankelijk van de temperatuur

23 reacties

carneool schreef op donderdag 11 maart 2010 om 00:38

Dit vind ik een hele goeie. Ik gebruik het woord vaak. Omdat zich vergissen heel menselijk is, neem ik aan.
Het is het voltooid deelwoord van het Latijnse woord 'labi' (glijden), lapsus sum. Eigenlijk kan je labi hier het beste vertalen door uitglijden maar dan in de figuurlijke betekenis. Dit wordt heel duidelijk door de Engelse vertaling van lapsus, nl. a lapse, maar vooral a 'slip'. En je hebt er verschillende, meest gekend is uiteraard: lapsus linguae - a slip of the tongue - een verspreking. Maar ook lapsus calami, a slip of the pen, een schrijffout, zelfs meer specifiek lapsus clavis, a slip of the typewriting, de heel frequent voorkomende tikfout/typfout. Ik zal dit stukje maar even heel goed nalezen, voor ik 'verzenden' indruk ;-). Van mij krijgt dit woord de hoogste score. Slaap wel, allen.
zie ook: http://en.wikipedia.org/wiki/Lapsus

Eigenheimer schreef op donderdag 11 maart 2010 om 07:39

Errare humanum est, perseverare diabolicum.

lauraseijger schreef op donderdag 11 maart 2010 om 08:51

Hoe zet je dit in een zin?

Vincent#1 schreef op donderdag 11 maart 2010 om 09:09

Wat leuk, nu weet ik eindelijk waarom Gert (van Samson) altijd lap zei wanneer er iets fout ging. Ik heb het altijd voor een Vlaamse curiositeit gehouden, omdat ik een Nederlander het nooit he horen zeggen.

Hoe je het in een zin zet? Gert gebruikte het altijd als kindvriendelijke krachtterm.

carneool schreef op donderdag 11 maart 2010 om 10:19

Hoe zet je dit in een zin?

Bij het begaan van een vergissing, fout, kan je bv. gewoon zeggen: sorry, dit was een lapsus. Lapsus is gewoon een synoniem voor alle woordverklaringen bovenaan vermeld.

carneool schreef op donderdag 11 maart 2010 om 10:45

Ik stel vast dat de knopjes van Woord van de Dag me parten spelen.... Maar 't ligt waarschijnlijk aan mij.

Wat ik zeggen wilde aan Vincent. Jammer maar ik moet je ontgoochelen; de 'lap' van Samson is gewoon een Vlaamse uitroep van verwondering, maar meestal van gespeelde verontwaardiging. En heeft niets met lapsus te maken. Het is een soort klanknabootsing van een slag, een klap. Van Dale geeft als voorbeeld: Lap! Tien vliegen in één slag!

Jaap B schreef op donderdag 11 maart 2010 om 11:02

Bij het begaan van een vergissing, fout, kan je bv. gewoon zeggen: sorry, dit was een lapsus. Lapsus is gewoon een synoniem voor alle woordverklaringen bovenaan vermeld.

Waarom zeg je dan niet gewoon: 'sorry, dit was een fout', in plaats van het vergoelijkende, door niemand in Nederland gebruikte lapsus? Wat voegt het toe aan onze taal? Ik bedoel, wat is er mis met typefout of verspreking?
En klinkt het niet vreemd, carneool, als ik nu zeg dat je in je eerste reactie vannacht na 'het heel goed nalezen' ten minste vier 'lapsi" hebt laten staan?

sluipkip schreef op donderdag 11 maart 2010 om 11:18

Het woord lapsus wordt ook soms gebruikt als synoniem voor de Freudiaanse verspreking, waarbij door een verspreking onbewuste verlangens of gevoelens worden blootgelegd. Dit heet dan ook toepasselijk de lapsus freudiano.

Jaap B schreef op donderdag 11 maart 2010 om 12:16

Och, kom nou, die lapsus freudiano wordt alleen zo genoemd in Italië en Spanje. In Engeland heet dat een 'Freudian slip' of 'parapraxis' en in ons land een 'Freudiaanse verspreking'. In Rusland zal er ook wel een term voor bestaan.

Veronique schreef op donderdag 11 maart 2010 om 12:28

Wat ben je mopperig vandaag, Jaap.

Ik vind het een leuke aanvulling op mijn vocabulaire, vooral de lapsus calami of clavis zie ik mij nog wel in een olijke mailwisseling gebruiken - ter vergoelijking van schrijffoutjes mijnerzijds.

Jaap B schreef op donderdag 11 maart 2010 om 12:47

Je hebt gelijk, veronique, de tekst klopt wel, maar ik kan vandaag de juiste wijs niet vinden. :-)

Veronique schreef op donderdag 11 maart 2010 om 12:52

't Is je vergeven, Jaap ;-) Je hebt wel wat credits opgebouwd - en dan spreek ik vast niet alleen voor mijzelf.
Een fijne dag!

sluipkip schreef op donderdag 11 maart 2010 om 13:18

Die freudiano wordt er natuurlijk niet aan toegevoegd in de spreektaal, maar in België wordt het wel vaak in die betekenis gebruikt.

carneool schreef op donderdag 11 maart 2010 om 13:55

[
Waarom zeg je dan niet gewoon: 'sorry, dit was een fout', in plaats van het vergoelijkende, door niemand in Nederland gebruikte lapsus? Wat voegt het toe aan onze taal? Ik bedoel, wat is er mis met typefout of verspreking?
En klinkt het niet vreemd, carneool, als ik nu zeg dat je in je eerste reactie vannacht na 'het heel goed nalezen' ten minste vier 'lapsi" hebt laten staan?

Tuurlijk, Jaap, kan je gewoon zeggen: Sorry, dit was een fout. Maar er werd gevraagd om dit woord in een zin te plaatsen, vandaar.

Lapsus, volgens VD geen Zuid-Nederlands of Belgische Nederlands, wordt in Vlaanderen heel frequent gebruikt. Ik vind het zelf iets grappigs hebben en gebruik het graag.

Nog volgens VD is het mv. van lapsus, of onveranderd, of lapsussen. Wikipedia houdt er dezelfde mening op na. Zij geven als voorbeeld: Wij waren de lapsussen van de voorzitter meer dan beu. http://nl.wiktionary.org/wiki/lapsus. Lapsi is eventueel een mv., maar dan enkel in het Latijn. Misschien haarkloverij, maar ik baseer me op VD, het groene boekje, en 'De grote Spellinggids' van Van Dale, bij het totaalpakket van de veertiende herziene uitgave.

En wat de 4 lapsus in mijn eerste reactie van vandaag betreft: je doelt waarschijnlijk op het voltooidE deelwoord. Maar de 3 andere of eventueel 4 andere, ik hoor ze graag van je. Als ik fouten maak, wil ik ze in de toekomst kunnen vermijden. Dus ... ik hoor er graag over.

Athena schreef op donderdag 11 maart 2010 om 15:31

@carneool: Volgens mij is 'voltooid deelwoord' gewoon goed hoor! Maar het is wel 'typefout', niet 'typfout'. En het lijkt mij 'slip of the typewritER', niet 'slip of the typewritING' (naar analogie van 'slip of the tongue/pen', er wordt immers verwezen naar het "instrument" en niet naar de handeling). Maar tot 4 kom ik niet :)

carneool schreef op donderdag 11 maart 2010 om 16:02

@carneool: Volgens mij is 'voltooid deelwoord' gewoon goed hoor! Maar het is wel 'typefout', niet 'typfout'. En het lijkt mij 'slip of the typewritER', niet 'slip of the typewritING' (naar analogie van 'slip of the tongue/pen', er wordt immers verwezen naar het "instrument" en niet naar de handeling). Maar tot 4 kom ik niet :)

Dank je wel, Athena.
Is zowel het voltooid deelwoord, als het voltooide deelwoord dan correct? In Vlaanderen wordt meestal of vroeger toch de eerste vorm gebruikt, nu meer en meer naar analogie met Nederland de tweede. Maar ik moet er nog steeds alert voor zijn. Dacht dat voltooid deelwoord misschien fout was.
En typfout moet inderdaad typefout zijn. Wist is niet, dit heb ik vandaag alvast geleerd. Zelf gebruik ik eigenlijk steeds tikfout.
Wat 'slip of the typewriting' betreft, eigenlijk heb ik alle voorbeelden die ik gaf opgezocht in VD en wikipedia. Lapsus clavis staat niet in VD, wel vind je het bij wikipedia verklaard als slip of the typewriting. De link die ik meegaf in mijn eerste reactie. Goed, misschien is Wikipedia niet echt een autoriteit op gebied van taalkunde, maar het ging hier wel degelijk over taal en vertalingen... maar inderdaad logischer zou slip of the typewriter geweest zijn. Ik heb op dat uur van de nacht wikipedia niet in vraag gesteld. Fout dus. Toch ga ik nog even googelen naar beide vormen.

Als opmerking in de rand nog dit: bij lapsus is altijd zo'n beetje de connotatie met een foutje dat gemaakt is uit slordigheid, uit onoplettendheid, wegens vermoeidheid.Niet een fout die gemaakt is uit onwetendheid. Nu dit staat niet zo vermeld in VD, maar toch wordt het zo gebruikt. Vanuit die optiek bekeken is in mijn geval typfout geen lapsus, maar gewoon een fout uit onwetendheid. Goed in het vervolg schrijf ik typefout, of eigenlijk veel liever tikfout. Tikfout staat in VD, maar tikken in de betekenis van typen niet. Raar maar waar. Nog een lacune, naast die connotatie bij lapsus (uit slordigheid, etc). Ik zal het de heren even signaleren.

Jaap B schreef op donderdag 11 maart 2010 om 16:45

Typefout was de eerste van de vier. Ik ben benieuwd of anderen de rest zien...

Eigenheimer schreef op donderdag 11 maart 2010 om 16:48

OFF-TOPIC
Typefout is officieel Nederlands, maar taalgenootschap OnzeTaal geeft al aan dat dit uiterst merkwaardig is, omdat het van het zelfstandig naamwoord type (gegoten letter) afkomt, terwijl het tegenwoordig veelal in de zin van het werkwoord typen wordt bedoeld (hetgeen erop wijst dat het typfout behoort te zijn). Een typecursus, zo wordt gesteld, is toch immers bedoeld om te leren typen? En een typemachine om mee te typen? Dat is hoe er tegenwoordig naar wordt gekeken. Het Witte Boekje gebruikt derhalve de logische(re) variant. Wie op 'safe' wil spelen, gebruikt natuurlijk tikfout.

Bron: http://www.onzetaal.nl/advies/typfout.php

Ontogenese schreef op donderdag 11 maart 2010 om 16:57

Typefout was de eerste van de vier. Ik ben benieuwd of anderen de rest zien...

Nummer twee is "zie". Dat moet natuurlijk "Zie" zijn. Deze fout zou ik graag duiden als een lapsusje. ;-)

lauraseijger schreef op donderdag 11 maart 2010 om 16:57

Bedankt! Ik vroeg me al af hoe het in een zin werd gebruikt! Maar het klinkt wel vreemd. Als ik dat woord gebruik zou ik denken dat ik dan een fout maak hihi.

pevem schreef op donderdag 11 maart 2010 om 17:00

Carneool: 'Tikfout staat in VD, maar tikken in de betekenis van typen niet.'
Dat is wel grappig eigenlijk. Met de computertoetsenborden (of hoe je die ook wil noemen) is het geluid van het ouderwetse type-getik verdwenen (afgezien van een muziekstuk voor orkest en typewriter). Voor mijn gevoel past tikken meer bij de typemachine en typen bij de moderne versie daarvan.
Dat tikken in die betekenis kennelijk ontbreekt in het woordenboek is misschien omdat het voltooid deelwoord een onbedoelde betekenis oproept.
De secretaresse:
'Uw brief is getikt. Ik heb 'em toegestuurd naar uw cliënt.'

Eigenheimer schreef op donderdag 11 maart 2010 om 17:02

Jongens, we gaan ons toch niet werkelijk bezighouden met het tellen van het aantal typ(e)fouten in iemands reactie!? Het was buitengewoon spitsvondig van Jaap B om op de ironie te wijzen, maar dit wordt mij een beetje te cru, hoor.

Ontogenese schreef op donderdag 11 maart 2010 om 17:09

Jongens, we gaan ons toch niet werkelijk bezighouden met het tellen van het aantal typ(e)fouten in iemands reactie!? Het was buitengewoon spitsvondig van Jaap B om op de ironie te wijzen, maar dit wordt mij een beetje te cru, hoor.

Hmmm, ik ben ondertussen wel erg benieuwd geworden.