Zoek
< Selecteer een datum >Het woord van dinsdag 16 maart 2010

6,8

Frik

Het woordenboek kent twee verschillende betekenissen aan de frik toe. In gewestelijke zin is het een warboel. De term is echter bekender als spotnaam voor een leraar. Volgens Van Dale was het oorspronkelijk bedoeld als ‘lul’. De eigenschap pedant staat bij de frik centraal. Figuurlijk is het woord thans ook bruikbaar voor iemand met schoolmeesterachtige neigingen.
<maart 2010>
madiwodovrzazo
22232425262728
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930311234
Ingezonden door ovide, Eigenheimer - 78 stemmen -
17 reacties
citeer
tom86 schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 07:36
tom86
Aardig woord. Een zesje. De betekenis daarentegen is wel bijzonder. Ik leerde dit woord kennen via een prachtig gedicht van Achterberg. Sinds die tijd heb ik het nooit weer teruggezien. Een reünie, dus.
citeer
woutrrt schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 07:49
woutrrt
Komt het woord niet uit het engels?
In de serie scrubs wordt het heel vaak gebruikt.
citeer
Eigenheimer schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 08:19
Eigenheimer - Jurylid
Het is mijzelf nog steeds niet geheel duidelijk hoe we frik in de tijd dienen te plaatsen. Ik stuitte op het woord, toen ik een kort artikeltje bij pedant schreef. Wanneer ik het nu hoor, krijg ik spontaan associaties met Kieviet’s verhalen over Dik Trom. Heel eerlijk gezegd hoopte ik op een mooie anekdote of beschrijvend verhaal van Jaap B om ons te verlichten. Een ander mag natuurlijk ook; ik vond Tom86’s toevoeging over Achterberg al erg fijn.
citeer
Jaap B schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 08:21
Jaap B
Het komt eraan, eerst een vergadering om half negen. Even geduld, dus...
citeer
pim schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 08:52
pim
Hangt het Belgische woord flik hier mee samen? Aangezien dat een spotnaam is voor een politieagent.
citeer
Eigenheimer schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 09:09
Eigenheimer - Jurylid
Ha, wat zijn we goed bezig! Frik en flik blijken (zeer waarschijnlijk) inderdaad aan elkaar verwant te zijn. De Vries noemt de oorsprong van het WvdD ‘obsceen’. Anders dan Van Dale (waar de vergelijking met het mannelijk geslachtsdeel werd getrokken) gaat hij hierop verder niet in, maar hij geeft wel aan dat de oorspronkelijke vorm in meerdere varianten is herrezen, zoals inderdaad flik en ook flikker. Naar zijn mening is de ontwikkeling van deze woorden min of meer spontaan gegaan. De later ingevoegde ‘r’ in het WvdD wordt emfatisch (nadrukkelijk) genoemd.
Die frik blijkt dus flink kranig te zijn ;-).
citeer
Jaap B schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 09:42
Jaap B
Je hebt wat aangericht met dit woord, Eigenheimer, en een beginnetje is al gemaakt, merk ik. De verwantschap met frik en flik(ker) is al geconstateerd, die is er ook met het Engelse woord 'prick'. Maar we gaan terug naar de oorsprong, en dat is het woord 'figgelen', dan nog zonder r of l. Figgelen is 'met gebrekkige middelen werken'. Je moet je voorstellen dat je een bot, ondeugdelijk mes hebt, dat snijdt niet lekker en je moet dus veel heen en weer bewegen zonder dat je een behoorlijk resultaat krijgt; dat werd figgelen genoemd. Figgelen werd vervormd tot fikkelen, in Duitsland fikkeln, wat 'kleine, vlugge bewegingen maken' betekende. Afijn, om een lang verhaal van Jan de Vries kort te maken: de vele afleidingen van dit oerwoord leiden allemaal tot het (seksueel getinte) heen en weer bewegen, tot strelen, met de vingers aanraken, moet ik verder gaan? Er zijn tientallen nakomelingen van figgelen. Een daarvan is het vandaag gekozen 'frik' dat een spottende, obscene betekenis had. Soms werd de r een l, dus bestaat ook het woord flik of flikker (homoseksueel). En ja, het Vlaamse woord voor politieagent 'flik' is dus ook gewoon een ordinaire scheldnaam.
In het noorden van ons land wordt een pak slaag verwoord door het rijmpje: "flik-flak-flandere, van de ene bil op de andere". Daarin is in tegenstelling tot wat je misschien denkt, een flik nu juist weer een slag of fikse klap. De verwijzing naar kranig is wel heel erg gevat, eigenheimer!
citeer
pim schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 10:08
pim
Ik moet meteen aan flikflooien denken.
citeer
pim schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 10:15
pim
En het woord wrikken zal hier ook wel van afstammen.
citeer
carneool schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 14:29
carneool - Jurylid
Ik had het aanvankelijk niet voor dit woord. Vond het een vervelend woordje. Maar goed, eigenlijk past dit woord perfect bij de pedante leraar. En is het dus wel degelijk een goed woord van de dag. Goed wel, mooi niet echt, ben ik dan geneigd te zeggen. Maar, ook dank zij de etymologie kan ik het toch nog waarderen.
citeer
Athena schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 16:32
Athena
Komt het woord niet uit het engels?
In de serie scrubs wordt het heel vaak gebruikt.

Ik heb het nog nooit in Scrubs gebruikt horen worden.
citeer
Jaap B schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 16:44
Jaap B
Elliot Reid spreekt vloeiend Duits en heeft de gewoonte om in plaats van een krachtterm, het woord "frick" te gebruiken.
citeer
Eigenheimer schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 18:58
Eigenheimer - Jurylid
Ik houd van dit soort dagen. De associatie die ik een half etmaal geleden met het WvdD had, is als winterse sneeuw op een voorjaarsdag verdwenen. Niks geen vooroorlogse kinderterm, maar een geringschattend scheldwoord. Ik vind de wijze waarop we zulke woorden behandelen overigens uiterst gesofisticeerd, dat is een kleine ovatie waard.
citeer
Ahelia schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 19:08
Ahelia
Frik heeft ook wel iets weg van "freak"...
citeer
pitt schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 21:09
pitt
'Fric' is Frans Bargoens voor 'geld'. Het wordt algemeen gebruikt in de volkse spreektaal, vooral bij jongeren.

Ons scheldwoord 'flik' komt ook overgewaaid uit Frankrijk.

Wikipedia twijfelt nog aan de volledige correctheid van volgende bijdrage: "Flic is een Frans scheldwoord voor een politieagent. Het werd voor het eerst gebruikt door studenten tijdens de betogingen van mei 1968 en verspreidde zich razend snel door een groot deel van Europa. Het is een acroniem van het Franse Federation Légale des Idiots Casqués (Legale Federatie van Gehelmde Idioten). Het Nederlandse woord 'flik' is een verbastering van dat Franse woord, en heeft grotendeels zijn pejoratieve bijbetekenis verloren."
citeer
Eigenheimer schreef op dinsdag 16 maart 2010 om 21:37
Eigenheimer - Jurylid
Het is een acroniem van het Franse Federation Légale des Idiots Casqués (Legale Federatie van Gehelmde Idioten).
Heel geestig, het deed me een beetje aan de morosofie denken.

Toch maak je een aardig punt, Pitt. Mede naar aanleiding van de Vlaamse televisieserie 'Flikken' kwam ik het volgende citaat tegen:

Volgens een volkse etymologie zou het woord een acroniem zijn van ‘Fédération légale des imbéciles claqués’ maar dat is larie.
Flik is in ieder geval afgeleid van het Franse 'flic'. Het is een vrij jong woord (pas in de 19de eeuw opgekomen). Rond 1828 kenden de Fransen de argotterm 'flique' voor commissaris; mogelijk een verbastering van het Duitse slangwoord 'Flick' (knaap) of van 'Fliege' (spion, verklikker).
In die laatste betekenis zou het een afleiding kunnen zijn van het gelijkbeduidende Franse 'mouche'. Er zijn evenwel etymologen die veronderstellen dat flic is afgeleid van 'flica' (klappen), een variant van 'flaquer' (zweepslagen geven).
Bargoense woorden hebben meestal een Jiddische oorsprong maar hier lijkt de Duitse herkomstaanduiding te verkiezen.
Bron: http://marcdecoster.blogspot.com/2008/02/smaad-aan-de-flikken.html.
De waarheid wordt in het midden gelaten, maar een verband met flikken (een klap geven), waarover Jaap B ook al repte, wordt niet onmogelijk geacht.
citeer
Jaap B schreef op donderdag 18 maart 2010 om 16:55
Jaap B
Overigens herinnerde ik me later het versje uit mijn eigen jeugd. Een klein beetje anders maar de verwantschap van flik met 'een klap geven' is er weer wat duidelijker door.
Klits-klets-klandere, van de ene bil op de andere. Anderen zeggen 'Klits, klats, klandere enz.
Adverteren bij Daisycon
Adverteren bij Daisycon