Zoek
< Selecteer een datum >Het woord van dinsdag 19 februari 2008

6,8

Zieltogend

ziel·to·gend 1 noodlijdend
<februari 2008>
madiwodovrzazo
28293031123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282912
3456789
Ingezonden door Lord Joeperd - 57 stemmen -
11 reacties
citeer
vandaal schreef op dinsdag 19 februari 2008 om 09:28
Niet-geregistreerde gebruiker
Dat is toch op sterven liggen!
citeer
Nausje schreef op dinsdag 19 februari 2008 om 09:48
Nausje
Met zijn ziel onder de arm?
citeer
Jaap B schreef op dinsdag 19 februari 2008 om 10:39
Jaap B
De Dikke van Dale geeft inderdaad aan dat zieltogend betekent: op sterven of in doodsstrijd liggen. In de figuurlijke betekenis geeft DvD vervolgens aan, dat het wegkwijnen betekent, en zij geven als voorbeelden: een zieltogende onderneming en: een zieltogende tak van bedrijvigheid.
Als herkomst wordt er van togen gezegd dat het hetzelfde is als trekken. Dat spreekt me wel aan: het trekken aan je ziel, op sterven liggen.
Mooi woord, magere omschrijving.
citeer
Alter Vau schreef op dinsdag 19 februari 2008 om 12:43
Alter Vau
Togen lijkt ook erg op het Duitse 'zogen' en 'gezogen'. Dit zijn verleden tijd en voltooid deelwoord van het werkwoord 'ziehen' (trekken).
citeer
Alter Vau schreef op dinsdag 19 februari 2008 om 14:27
Alter Vau
Nu vraag ik me af; is ons togen ook niet een verleden tijd en voltooid deelwoord? Ik bedoel, deze gedachte maakt me 'opgetogen'.
De Van Dale zegt dat de verleden tijd van optuigen, opgetuigd is. Ik ben hier niet helemaal tevreden mee.
Een alternatief is dat je natuurlijk met je ziel aan de toog kunt hangen.
citeer
Elsbeth schreef op dinsdag 19 februari 2008 om 16:00
Elsbeth
wat een woord. vind het niks
citeer
Jaap B schreef op dinsdag 19 februari 2008 om 17:05
Jaap B
Je kent het woord optuigen en de vervoegingen: optuigde en opgetuigd. Maar je kent ook de vervoeging opgetogen. En dan denk je dat dat met elkaar te maken heeft? Nee, dus.
Het komt van het werkwoord tijgen. Niet zo bekend? Denk dan aan: hij toog aan het werk, of: zij togen eropaf. Zij zijn aan het werk getogen. Dat is de oervorm. En het komt van tijgen, wat trekken betekent. De oorspronkelijke vorm was tiën; in combinatie met op werd dat optien, wat omhoog trekken betekent, ofwel in staat van zinsverrukking brengen. Opgetogen is daar het voltooid deelwoord van: hij of zij is opgetogen, omhoog getrokken naar de opperste zinsverrukking.
Ja, en aantijging is er ook van afgeleid.
citeer
Dries schreef op dinsdag 19 februari 2008 om 17:59
Dries
ik vind het een erg sterk woord.
het woord alleen al roept al medelijden op
citeer
Alter Vau schreef op dinsdag 19 februari 2008 om 19:18
Alter Vau
Het Duitse ziehen en tiën/ tijgen is dan ook ineens verdomd goed met elkaar in verband te brengen.
Hulde Jaap B!
citeer
Rekius schreef op dinsdag 19 februari 2008 om 20:15
Rekius
Vlug, vlug, waar is de biechtvader?
Ondanks de zieltogende betekenis, toch een pracht van een woord. Het verdient een minder pejoratieve inhoud.
citeer
Marianne schreef op dinsdag 19 februari 2008 om 21:56
Marianne
zieltogend klinkt toch echt romantischer en poetischer dan noodlijdend...:S
Adverteren bij Daisycon